Mondverzorging - Tandartspraktijk Kanaalstraat
Mondverzorging 2017-04-10T16:19:26+01:00

Mondverzorging: Tips voor een gezond gebit

Het gebruik van een elektrische borstel wordt door veel mensen als prettig ervaren. Wetenschappelijk onderzoek heeft aangetoond dat elektrische tandenborstels met een oscillerende-roterende technologie effectiever zijn dan een handtandenborstel.

Verschil handtandenborstel en elektrische tandenborstel
De elektrische borstel maakt snellere en verschillende borstelbewegingen en reinigt daarom in dezelfde tijd het gebit beter dan een handtandenborstel. Hoe langer u poetst, hoe meer plak er wordt verwijderd. Tijdens de eerste twee minuten wordt echter het grootste effect bereikt. Geavanceerde elektrische tandenborstels hebben een timer die u in stapjes door de 2 minuten leidt.

Tijdens het poetsen wordt er op een handtandenborstel gemiddeld 100 gram meer druk uitgeoefend dan op een elektrische tandenborstel. Een elektrische tandenborstel helpt om beschadiging van het tandvlees te voorkomen. Ook bestaan er elektrische tandenborstels die waarschuwen wanneer er met teveel druk wordt gepoetst.

Soorten elektrische tandenborstels
Er zijn verschillende elektrische tandenborstels te koop. De twee meest toegepaste technologieën zijn: oscillerend-roterend (ronddraaiend heen- en weergaand) en sonisch (zijwaarts heen- en weergaand). Onafhankelijk onderzoek toont aan dat elektrische tandenborstels met een oscillerende-roterende technologie effectiever zijn dan een handtandenborstel.

  •  Oscillerend-roterend
      Deze technologie is gebaseerd op het ontwerp van het polijstcupje dat door uw tandarts of mondhygiënist wordt gebruikt voor een professionele gebitsreiniging. De opzetborstels hebben een kleine ronde borstelkop. Diverse klinische studies bewijzen dat de oscillerend-roterende technologie voor een betere plakverwijdering zorgt en effectiever is in het verminderen van tandvleesontsteking dan handtandenborstels.
  •  Sonisch
      Sonische tandenborstels zijn gebaseerd op het ontwerp van de borstelkop van een handtandenborstel. De sonische tandenborstel heeft de vertrouwde vorm van een handtandenborstel.

Er zijn ook elektrische tandenborstels met batterijen beschikbaar, maar deze hebben minder reinigingskracht dan de oplaadbare variant. Bij aanschaf van een elektrische tandenborstel is het vooral belangrijk dat de technologie bij u past. Belangrijk is dat de borstelkop niet te groot is zodat de borstel overal goed bij kan komen. Vraag uw tandarts of mondhygiënist om advies.

Hoe gebruik ik een elektrische tandenborstel?

  • Oscillerend-Roterend technologie
      De elektrische borstel met een rond borstelkopje moet goed en zorgvuldig om iedere tand en kies heen gedraaid worden. Er hoeven geen poetsbewegingen gemaakt te worden, omdat de borstel zelf de poetsbewegingen maakt. Houd een vaste poetsvolgorde aan en let ook op de achterkant van de laatste kiezen en de binnenkant van uw gebit. Wanneer u hier moeite mee heeft, vraag dan uw tandarts of mondhygiënist om advies.
  • Sonische technologie
    Voor het gebruik van een elektrische tandenborstel met de sonische technologie plaats u de borstel onder een kleine hoek op de rand van de tand en het tandvlees. Oefen weinig druk uit en laat de borstelkop het werk doen. Verplaats vervolgens de borstelkop naar de volgende tand of kies. Houd een vaste poetsvolgorde aan en let op de achterkant van de laatste kiezen en de binnenkant van uw gebit. Wanneer u hier moeite mee heeft, vraag dan uw tandarts of mondhygiënist om advies.

Kan mijn kind ook met een elektrische tandenborstel poetsen?
Ja, dat kan. U kunt het gebit van uw kind veilig poetsen met een elektrische tandenborstel. Elektrische tandenborstels kunnen het kind extra stimuleren het gebit goed te verzorgen: door de timer, techniek, felle kleurtjes en het kleine borstelkopje. Sommige tandartsen adviseren echter om kinderen het poetsen met een handtandenborstel eigen te maken en geven daar de voorkeur aan.

Het begeleiden en napoetsen blijft belangrijk tot een leeftijd van ongeveer 10 jaar. Dan is de motoriek van het kind volledig ontwikkeld. Daarna blijft het belangrijk om de effectiviteit van het poetsen door uw kind regelmatig te controleren.

De voeding die u kiest en het aantal momenten dat u eet, is van invloed op uw algehele gezondheid en uw mondgezondheid. Vooral het nuttigen van te veel suikers, vruchtensappen en snacks heeft een negatief effect op de gezondheid van uw gebit. Veel voorkomende problemen zijn cariës, ontstoken tandvlees en tanderosie.

Tandbederf door suikers en zetmeel
Eetpatronen en voedingskeuzes zijn belangrijke factoren die van invloed zijn op de snelheid waarmee tandbederf zich ontwikkelt. Al het voedsel dat u nuttigt, komt in uw mond in aanraking met de bacteriën die in uw mond leven. bacteriën zetten suikers en zetmeel uit voeding om in zuur. Iedere keer dat de bacteriën in de mond in contact komen met suiker, wordt dus zuur geproduceerd. Dit zuur tast de tanden aan. Hoe vaker u eet en hoe langer het voedsel in uw mond aanwezig blijft, hoe meer tandbederf er zal ontstaan.

Suikers in voedingsmiddelen
Alle voedingsmiddelen, inclusief melk en groente, bevatten bepaalde suikers. Al deze suikers kunnen tandbederf veroorzaken. Deze voedingsmiddelen moet u echter wel nuttigen, omdat ze belangrijke voedingsstoffen bevatten. Voedingsstoffen (nutriënten) zijn stoffen die door het lichaam opgenomen kunnen worden en nuttig gebruikt kunnen worden. Dit zijn suikers (koolhydraten), eiwit, vitamine, mineralen en water.

De suikers uit de voedingsstoffen zijn dus natuurlijke suikers. Fabrikanten kunnen echter ook suikers toevoegen. Toegevoegde suikers zijn vaak aanwezig in frisdranken, snoep, koekjes en gebak. Om de hoeveelheid suikers die u nuttigt te beperken is het belangrijk dat u voedingslabels leest en voedingsmiddelen en dranken kiest met zo min mogelijk (toegevoegde) suikers.

Zuren in voedingsmiddelen
Er zijn ook voedingsmiddelen die van zichzelf al zuren bevatten. Ook deze zuren kunnen tandbederf veroorzaken. In veel dranken zitten verborgen zuren; de toegevoegde suiker zorgt ervoor dat de hoge zuurdosis niet opvalt.

Hoe kom ik tot een juist voedingspatroon?
Zelfs voedingsmiddelen waarvan u het niet verwacht bevatten suikers. Voorbeelden daarvan zijn fruit, melk, brood, graan en zelfs groenten. De sleutel tot het juiste voedingspatroon is niet het vermijden van deze voedingsmiddelen, maar na te denken voordat u deze nuttigt. Niet alleen wát u nuttigt, maar ook wanneer u iets nuttigt, maakt daarbij verschil. Eet gevarieerd en probeer het eten van tussendoortjes zoveel mogelijk te beperken. Wanneer u een speciaal dieet volgt, houd dan het advies van uw diëtiste aan bij het kiezen van uw maaltijd.

Tips voor een gezond voedingspatroon

      • Houdt u aan een gezond en gevarieerd voedingspatroon. Kies voeding uit elk van de vijf     voedingsgroepen (Brood, Fruit, Groente, Vlees en gevolgelte en vis, Melk en kaas en yoghurt)
      • Zorg dat u voldoende water drinkt.
      • Voeg water toe aan de vruchtensappen om het zuur te verzwakken.
      • Drink zo min mogelijk frisdrank (ook geen light-dranken, deze bevatten geen suikers, maar wel zuren).
      • Beperk het aantal eet- en drinkmomenten tot zeven keer per dag, inclusief tussendoortjes.
      • Slik dranken zo snel mogelijk door.
      • Als u tussendoortjes eet, zorg dan dat u voedingsmiddelen kiest met weinig    suikers, zoals kaas, rauwe groente, zuivere yoghurt, of een stuk fruit.
      • Poets uw tanden niet direct na het eten of drinken van zure dranken of  voedingsmiddelen, maar wacht ongeveer één uur. Poets uw tanden in ieder geval twee keer per dag.
      •  Stimuleer de aanmaak van speeksel door te kauwen op suikervrije kauwgom. Speeksel heeft een neutraliserende werking.

Eén van de manieren om de ruimtes tussen uw tanden schoon te houden is met flossdraad. Flossdraad is vooral geschikt als de tanden en kiezen heel dicht op elkaar staan.

Flossen in 5 stappen

    1. Wikkel ongeveer 40 cm flossdraad om de middelvingers.
    2. Span een stuk van ongeveer 2-3 centimeter flossdraad tussen de duimen en/of wijsvingers.
    3. Breng de flossdraad voorzichtig tussen de tanden tot onder het tandvlees.
    4. Buig de flossdraad om de zijkant van de tand en trek zachtjes met een zagende, heen- en weergaande beweging de draad van het tandvlees naar de snijrand of het kauwvlak. Ga niet zover dat het tandvlees pijn doet.
    5. Herhaal stap 2 t/m 4 voor de zijkant van de andere tand of kies.
      Ga zo verder en sla geen enkele ruimte over.

Onbereikbare plaatsen flossen met brugnaald
Op de plaatsen waar de draad niet door het contactpunt kan worden gebracht (bijvoorbeeld bij een brug of een vaste beugel) kan toch flossdraad worden gebruikt. Dit kan in combinatie met een brugnaald. De brugnaald is een hulpmiddel om de flossdraad toch tussen de tanden te brengen op plaatsen waar dit anders niet zou kunnen. Er is ook flossdraad beschikbaar waarvan het uiteinde steviger is en als brugnaald gebruikt kan worden (superfloss).

Gaas als alternatief voor flossdraad
Dun vingerverbandgaas kan gebruikt worden om achter de laatste kiezen te kunnen flossen, of bij grotere openingen (spleetjes) tussen de tanden te reinigen. Het gaas wordt als flossdraad gebruikt. Na gebruik wordt het gaas weggegooid.

Overleg met tandarts of mondhygiënist voor het gebruik van flossdraad
Het is belangrijk individueel te bepalen wat de beste verzorging is voor een mond. De middelen die gekozen worden om de mond schoon te houden, moeten afgestemd zijn op de situatie in de mond. Uw affiniteit met de gekozen middelen is belangrijk. Hoe groter de affiniteit, des te groter de kans op succes. Overleg met uw tandarts of mondhygiënist welk middel het meest geschikt is.

Fluoride is een veilige en effectieve manier om cariës/gaatjes te voorkomen. Fluoride maakt het glazuur van tanden namelijk harder en helpt zo om bescherming te bieden tegen bijvoorbeeld zuurstoten. Daarnaast kunnen beginnende gaatjes door goed te poetsen met fluoridetandpasta en door het gebruik van fluoride (aangebracht door de tandarts) herstellen. Fluoride zit in tandpasta’s, speciale spoelmiddelen en in speciaal door de tandarts aangebrachte gel-applicaties.

Toepassing fluoride
In de meeste tandpasta’s zit fluoride. Door bij voorkeur twee keer per dag met fluoridetandpasta te poetsen wordt de fluoride door de tand opgenomen, waardoor de tanden minder kwetsbaar voor zuren worden. Ook kan de tandarts of mondhygiënist u adviseren om (aanvullend) te spoelen met een fluoride-mondspoelmiddel. Daarnaast kan de tandheelkundig zorgverlener een fluoride-applicatie geven in de tandartspraktijk.

Is fluoride gevaarlijk?
Fluoride in mondverzorgingsproducten is veilig. Wel dient bij kinderen rekening gehouden te worden met de dosering. Op jonge leeftijd kan een te hoge concentratie van fluoride tijdens de ontwikkeling van de tanden en kiezen tot fluorose leiden. Dit zijn witte vlekken en streepjes op de tanden. Om dit te voorkomen is het van belang om voor uw kind een tandpasta met aangepast fluoridegehalte te gebruiken dat is afgestemd op de leeftijd.

Richtlijnen voor het gebruik van fluoride
Vanaf het moment dat de eerste tanden doorbreken kunt u beginnen met het poetsen van de tanden met een fluoridetandpasta. Tot het tweede jaar is één keer per dag poetsen voldoende. Vanaf het tweede jaar dienen de tanden twee keer per dag gepoetst te worden. Voor baby’s en kinderen tot vijf jaar is er speciale peuterpasta. Houd de volgende richtlijn aan:

      • 0 tot 2 jaar: één keer per dag poetsen met peutertandpasta.
      • 2 tot 5 jaar: twee keer per dag poetsen met peutertandpasta.
      • vanaf 5 jaar: twee keer per dag poetsen met tandpasta voor volwassenen.

Er bestaan ook tandpasta’s met een hoger fluorgehalte, deze zijn alleen te gebruiken op tandartsvoorschrift.

Voor zowel kinderen als volwassenen geldt dat een streepje tandpasta (van ongeveer een centimeter) op de tandenborstel volstaat.

Voorafgaand aan het blijvend gebit, krijgt een kind eerst een melkgebit. De eerste melktand breekt gemiddeld tussen de 6 en 9 maanden door. De groei gaat door totdat uw kind ongeveer tweeënhalf is. Uiteindelijk krijgt een kind 20 melktanden. Omdat een slechte verzorging van het melkgebit ook het blijvend gebit kan beïnvloeden, dient ook het melkgebit goed verzorgd te worden.

Doorkomen eerste melktanden
De leeftijd waarop kinderen tanden krijgen verschilt per kind. Gemiddeld genomen krijgt een kind zijn eerste melktandjes tussen de 6 en 9 maanden.
Meestal komen eerst de onderste snijtanden door, vervolgens de twee middelste bovensnijtanden en daarna de tanden aan weerszijden daarvan. U kunt zelf voelen of uw kind bezig is tandjes te krijgen. Een harde bobbel in het tandvlees duidt veelal op een doorkomende tand.

Pijn bij doorkomen van de melktanden
De meeste baby’s worden onrustig en huilerig als de eerste melktanden doorbreken. Daarnaast kan het zijn dat uw baby slecht slaapt en kan hij zelfs een beetje koorts krijgen of veranderde ontlasting. Dit verdwijnt weer zodra het tandje is doorgekomen. U kunt de pijn iets verlichten door het tandvlees op de plaats van de doorkomende tand te masseren. Ook zijn er geneesmiddelen die het tandvlees iets verdoven waardoor de pijn vermindert. Vraag uw tandarts om advies.

Tandenpoetsen met uw kind
U begint met het poetsen van de tanden vanaf het moment dat het eerste tandje is doorgebroken. Tot 2 jaar kunt u het gebit éénmaal per dag poetsen en vanaf 2 jaar tweemaal per dag. Dit kunt u het beste doen door zelf achter uw kind te gaan staan en zijn hoofd op uw hand te laten rusten. De allerkleinsten kunnen het best liggend op de commode gepoetst worden. Gebruik een kleine tandenborstel met zachte haren en doe daar een klein bolletje tandpasta op. Maak zachte, masserende bewegingen over zowel de tanden als het tandvlees.

Als uw kind ouder wordt, kunt u uw kind meer eigen verantwoordelijkheid geven door het gebit zelf te laten poetsen. Tot 10 jaar is het wel belangrijk om het gebit, minstens eenmaal daags na te poetsen, bij voorkeur ‘s avonds. Ook daarna is het belangrijk om het tandenpoetsen regelmatig te controleren en te begeleiden.

Gebruik fluoride bij melkgebit
Fluoride maakt tanden sterker en het voorkomt dat gaatjes in tanden en kiezen ontstaan. In de meeste tandpasta’s zit daarom fluoride. Tandenpoetsen wordt momenteel gezien als de beste manier om fluoride toe te passen. Vanaf het moment dat kinderen de eerste melktandjes krijgen is het daarom belangrijk dat met fluoridetandpasta, afgestemd op de leeftijd van uw kind, wordt gepoetst.

Voor het eerst met uw kind naar de tandarts
Het is belangrijk dat uw kind tijdig naar de tandarts gaat. Dit bevordert niet alleen een gezonde ontwikkeling van het gebit, maar voorkomt ook angst op latere leeftijd. Aangeraden wordt daarom om uw kind al vóór de tweede verjaardag mee te nemen naar de tandarts. U kunt uw kind meenemen tijdens uw eigen halfjaarlijkse controle. Zo ziet uw kind dat u zelf ook in de stoel ligt en dat er niets vervelends gebeurt.

Eten en het melkgebit
Als u borstvoeding geeft, kunt u dat op de reguliere manier blijven doen. Als u geen borstvoeding geeft, zorg er dan voor dat de voedingsproducten zo min mogelijk suiker bevatten. Bij voorkeur worden eet-/drinkmomenten bij kinderen geconcentreerd in maximaal 5-7 momenten per dag. ’s Nachts is een zuigfles met zoete producten af te raden. Geef hooguit een flesje met water mee naar bed.
Geef uw kind na het tandenpoetsen ’s avonds niets zoets meer te eten of drinken.

Duimen met het melkgebit
Duimen is niet slecht voor het melkgebit. Duimen kan echter wel scheefstand aan het blijvend gebit veroorzaken. Daarom is het van belang dat uw kind het duimen tijdig afleert. Dit kunt u bijvoorbeeld doen door gelijk vanaf het begin een speen te geven. De gevolgen van duimen en/of speengebruik zijn gelijk maar het voordeel van de speen is gelegen in het feit dat deze over het algemeen makkelijker af te leren is.
Bovengenoemde mondgewoonten dienen bij voorkeur voor het 2e jaar te zijn afgeleerd en in elk geval voor het 4e levensjaar.

Wisselen van melkgebit naar vast gebit
Tussen de zes en veertien jaar maakt het melkgebit plaats voor het blijvende gebit.

Het is belangrijk dat uw kind tijdig naar de tandarts gaat. Dit bevordert niet alleen een gezonde ontwikkeling van het gebit, maar het verkleint ook angst op latere leeftijd. Aangeraden wordt daarom om uw kind al voor de tweede verjaardag, mee te nemen naar de tandarts. Dit hoeft voor niemand een financiële drempel te zijn: de basisverzekering vergoedt tandheelkundige kosten voor alle kinderen en jongeren tot en met 17 jaar *. U kunt uw kind meenemen tijdens uw eigen halfjaarlijkse controle, zo ziet uw kind dat u zelf ook in de stoel ligt en dat er niets vervelends gebeurt.

* Met uitzondering van kronen en bruggen op kiezen en de kosten voor een beugel.

Tips voor het tandartsbezoek van uw kind

      • Neem uw kind alleen mee naar een halfjaarlijkse controle van uzelf wanneer u zeker weet dat er geen behandeling plaats gaat vinden.
      • Als u zelf angstig bent vraag dan uw partner, een familielid of een andere bekende om uw kind te vergezellen bij het (eerste) tandartsbezoek.
      • Voor jonge kinderen is het goed als een van de ouders tijdens de controle of behandeling aanwezig is. Oudere kinderen kunnen proberen het in hun eentje te doen. Daardoor krijgen ze meer zelfvertrouwen. Aanwezigheid van de ouders/verzorgers in de behandelruimte gaat veelal in overleg met de tandarts.
      • Blijft u er als ouder bij, laat dan zoveel mogelijk over aan de tandarts. Doe geen valse beloftes, zoals: ‘Er gebeurt niks’, ‘Je voelt absoluut niks’. Als het dan tòch pijn doet, kan uw kind zich verraden voelen.
      • U kunt uw kind belonen als het zich flink houdt. Geef het een klein presentje, laat het een uurtje langer opblijven of verzin iets anders leuks. Beloon altijd pas achteraf en beloof geen dingen vooraf (“Als je doet wat de tandarts zegt dan krijg je…..”). Dit leidt nogal eens tot lastige onderhandelingen met het kind.
Piercings in de tong, lippen, of wangen zijn (vooral bij jongeren) een erg populaire manier van zelfexpressie. En hoewel deze mondpiercings steeds meer als doorsnee sierraden worden beschouwd, kunnen ze ook schadelijke effecten hebben. Bij het zetten van een mondpiercing is het daarom van groot belang dat u de juiste afwegingen maakt bij de keuze van het materiaal, de plaats in de mond, de kwaliteit van het aanbrengen en het onderhoud van de mondpiercing.

Kwaliteit van een piercing
In Nederland is het Warenwetbesluit tatoeëren en piercen in Nederland van toepassing. Dit betekent dat iedereen die piercings zet en tatoeëert zich aan de algemene hygiënerichtlijnen moet houden en een vergunning moet hebben. Deze vergunning wordt verstrekt door de plaatselijke GGD. Deze controleert of de tatoeëerder, piercer, juwelier of behandelaar zich ook daadwerkelijk aan de algemene hygiënerichtlijnen houdt.

Als een mondpiercing wordt gezet door een professionele piercer die zich aan de algemene hygiëneregels en nazorginstructies houdt, is de kans op complicaties klein. Een professionele piercer zet de piercing dan in een schone omgeving met steriel gereedschap. Hij maakt gebruik van titanium of chirurgisch staal. Op www.veiligtatoeerenenpiercen.nl staat welke piercers een vergunning hebben. Hier leest u ook meer over regels rondom de vergunning, klachten etc.

Leeftijd mondpiercing
Kinderen onder de 12 jaar mogen in Nederland, met uitzondering van gaatjes in de oorlellen, niet gepiercet worden. Daarnaast moet bij kinderen onder de 16 jaar een wettige vertegenwoordiger schriftelijk toestemming geven en bij het piercen aanwezig zijn.

Gebitsproblemen door mondpiercing
Het metaal van de piercing kan een slechte invloed hebben op uw tandvlees. Zeker als de piercing zo is geplaatst dat deze continu in contact is met het tandvlees kan het zachte weefsel worden aangetast. Dit is met name bij een lippiercing het geval. Deze weefselaantasting kan terugtrekkend tandvlees aan de voorkant van de tanden veroorzaken. Ook kunnen tanden slijten of breken als deze veel in contact komen met de (tong)piercing. Tanden die reeds gerestaureerd zijn, kunnen makkelijker beschadigd raken.

Mondhygiëne bij een mondpiercing
De mondpiercing dient dagelijks gereinigd te worden.

Mogelijke gevolgen van een mondpiercing
De gevolgen van een mondpiercing kunnen, voor zowel uw mondgezondheid als uw complete gezondheid, groter zijn dan u in eerste instantie zult denken. Veel mensen met een mondpiercing realiseren zich niet dat de volgende neveneffecten ook op hen van toepassing kunnen zijn:

    • Infectiegevaar door mondpiercing
        Infectie is een gevaar dat zich voor kan doen bij elke opening in de huid of weefsel. Doordat er in de mond miljoenen bacteriën leven, is de kans op infecties rondom de mondpiercing relatief groot.
    • Bloedingen door tongpiercing
        Door het zetten van een piercing in de tong kunnen de bloedvezels in de tong beschadigd raken. Dit kan forse bloedingen veroorzaken.
    • Zwellingen door mondpiercing

Zwellingen zijn een veel voorkomend symptoom na het zetten van een mondpiercing. Anders dan bijvoorbeeld een oorlel, zijn de tong en lippen continu in beweging. Dit kan het genezingsproces vertragen en tegenwerken. In extreme gevallen kan de tong zo dik worden dat uw luchtwegen worden geblokkeerd en u niet meer kunt ademen.

Mogelijke andere problemen door mondpiercing
Ook de piercings zelf kunnen gevaarlijk zijn of problemen opleveren:

      • Een losgeraakte piercing kan in uw keel schieten waardoor u kunt stikken.
      • Bacteriën die zich verzamelen rondom de piercing kunnen een slechte adem veroorzaken.
      • Mondpiercings kunnen overmatige speekselproductie veroorzaken.
      • De piercing kan ervoor zorgen dat u onverstaanbaar spreekt of problemen krijgt bij het kauwen en slikken van voedsel.
      • De metalen kunnen zorgen voor een allergische reactie.
      • Door mechanische wrijving kunnen tanden en tandvlees beschadigd raken.

Ouder worden is niet alleen van invloed op uw lichaam, maar ook op uw gebit. Ook uw eetgewoontes veranderen naarmate u ouder wordt. Door deze veranderingen is het erg belangrijk om uw gebit goed te blijven verzorgen. Ga dus regelmatig voor controle naar de tandarts. Ook als u een kunstgebit heeft, is het belangrijk om regelmatig naar de tandarts te gaan. Deze kan beoordelen of uw kunstgebit nog goed zit en of uw tandvlees nog steeds gezond is.

Hoe houdt u uw mond schoon als u ouder wordt?
U dient uw gebit twee keer per dag te poetsen met een fluoride tandpasta. Als u ouder wordt, kan het zijn dat tandenpoetsen – bijvoorbeeld door stijve handen – wat moeilijker wordt. Poetsen met een elektrische tandenborstel kan dan een oplossing zijn. Hierdoor hoeft u zelf minder druk uit te oefenen en kunt u uw handen vrijwel stil houden. Aangezien een tandenborstel niet alle plekken van uw gebit raakt, dient u vooral voor de ruimte tussen de tanden aanvullende middelen te gebruiken zoals ragers, tandenstokers of flossdraad. Ook kunt u uw tong reinigen met een tongschraper. Overleg met uw tandarts welk middel het beste bij u past en wat voor u de beste manier is om uw mond schoon te houden.

Kunstgebit (gebitsprothese)
In Nederland draagt ongeveer driekwart van de ouderen boven de 65 jaar een volledige of gedeeltelijke gebitsprothese (kunstgebit). Het is belangrijk dat u ook met een kunstgebit naar de tandarts blijft gaan. Door het slinken van uw kaakbot kan de gebitsprothese minder goed gaan zitten. Hierdoor kunnen beschadigingen aan het mondslijmvlies ontstaan.

Door uw tanden goed te poetsen verwijdert u tandplak en voedingsresten op en tussen uw tanden. Verschillende methodes zijn effectief, het is vooral van belang dat u geen enkele plek overslaat.

Tandenpoetsen met een handtandenborstel
Eén van de methodes om tandplak te verwijderen met een handtandenborstel is als volgt:

  1. Zet de borstel schuin (45 graden) op het tandvlees en maak voorzichtig heen en weer gaande bewegingen, zonder al te hard te duwen.
  2. Poets de buitenkant van al uw tanden, zowel boven als onder.
  3. Gebruik dezelfde methode om uw tanden aan de binnenkant te poetsen.
  4. Poets de bovenkant van uw kiezen
  5. Om de binnenkant van uw tanden te poetsen, kunt u uw tandenborstel het beste verticaal houden en van boven naar beneden op en neer bewegen
  6. Ook het poetsen van uw tong draagt bij aan een gezond gebit. Hierdoor verwijdert u bacteriën.

Laat het hele gebit zowel aan de wangkant als aan de tongkant de revue passeren. Een goede poetsbeurt duurt minimaal twee minuten.De tanden en kiezen worden schoon en de fluoride heeft tijd om zijn beschermende werk (tegen gaatjes) te doen. In het algemeen geldt: twee keer per dag poetsen.

Tandenpoetsen met een elektrische tandenborstel

Oscillerend-Roterend technologie
Zet de borstel onder een kleine hoek op het tandoppervlak net over de tandvleesrand. Gebruik weinig druk.

  1. Houd de borstel enkele seconden stil op de tand of kies, zodat de borstel kan reinigen. De borstel maakt zelf de poetsbeweging.
  2. Beweeg de borstel om deze naar de volgende tand of kies te brengen. Volg daarbij de vorm van uw tanden en kiezen, zodat de borstel ook tussen uw tanden en kiezen komt.
  3. Houd een vaste poetsvolgorde aan en let ook op de achterkant van de laatste kiezen en de binnenkant van uw gebit.

U kunt ook uw tandarts of mondhygiënist vragen om een poetsinstructie.

Sonische technologie
Voor het gebruik van een elektrische tandenborstel met de sonische technologie kunt u de poetstechniek gebruiken zoals is beschreven bij een handtandenborstel. Echter ook hier geldt dat de borstel de poetsbeweging voor u maakt, dus alleen het plaatsen van de borstel op de tanden en kiezen is voldoende.

Tandenborstel
Er zijn verschillende soorten tandenborstels. Hoewel tegenwoordig steeds meer mensen kiezen voor een elektrische tandenborstel, wordt een handtandenborstel ook nog regelmatig gebruikt. De keuze voor een tandenborstel is afhankelijk van uw persoonlijke mondverzorgingsbehoefte. Gebruik in ieder geval een tandenborstel met een kleine borstelkop en medium tot zachte haren.

Tandpasta
Fluoride in tandpasta maakt het tandglazuur sterker. Vanaf het moment dat kinderen de eerste melktanden krijgen is het daarom belangrijk dat met een fluoride tandpasta wordt gepoetst. Voor zowel kinderen als volwassenen geldt dat een bolletje tandpasta op de tandenborstel volstaat.

Indien de ruimtes tussen tanden en kiezen (interdentale ruimte) groot zijn, kan een rager (of spiraalborstel) gebruikt worden. Ragers zijn verkrijgbaar in veel verschillende maten. Het is belangrijk de juiste maat en soort rager te kiezen. Een te kleine rager reinigt onvoldoende. Een te grote rager kan het glazuur en het tandvlees beschadigen. Als er voldoende ruimte is kan de rager ook kruislings gebruikt worden, waardoor de effectiviteit toeneemt. Er zijn ook ragers die taps toelopen. Met deze ragers kunnen ruimtes van verschillende grootte worden schoongemaakt. Uw tandarts of mondhygiënist kan u adviseren welke maat spiraalborstel in uw geval het meest geschikt is.

Ragen in 5 stappen

  1. Houd de rager vast tussen duim en wijsvinger.
  2. Breng de spiraalborstel loodrecht tussen de tanden in en duw deze zo ver mogelijk door.
  3. Beweeg de rager een aantal keer horizontaal heen en weer (van buiten naar binnen).
  4. Herhaal stap 1/m 3 voor alle andere tussenruimtes.
  5. Spoel na gebruik de spiraalborstel goed uit en droog deze (de rager kan meerdere malen worden gebruikt).

Overleg met tandarts of mondhygiënist voor het gebruik van ragers
Het is belangrijk individueel te bepalen wat de beste verzorging is voor uw mond. De middelen die gekozen worden om de mond schoon te houden, moeten afgestemd zijn op de situatie in de mond. Uw affiniteit met de gekozen middelen is belangrijk. Hoe groter uw affiniteit, des te groter de kans op succes. Overleg met de tandarts of mondhygiënist welk middel het meest geschikt is.

U begint met het poetsen van de tanden van uw kind vanaf het moment dat het eerste melktandje is doorgebroken. Tot 2 jaar wordt geadviseerd het gebit van uw kind minstens eenmaal per dag poetsen en vanaf 2 jaar tweemaal per dag.

Tandenpoetsen met uw kind kunt u het beste doen door zelf achter uw kind te gaan staan en het hoofd iets achterover tegen u aan te laten rusten. Zo houdt u een hand vrij om de wang en de lippen iets opzij te houden. De allerkleinsten worden bij voorkeur liggend gepoetst, bijvoorbeeld op een commode. Gebruik een kleine tandenborstel met zachte haren afgestemd op de leeftijd van uw kind en doe daar een klein beetje tandpasta op. Maak zachte, horizontale bewegingen over zowel de tanden als het tandvlees. Als uw kind ouder wordt, kunt u uw kind meer eigen verantwoordelijkheid geven door het gebit zelf te laten poetsen. Tot 10 jaar is het wel belangrijk om het gebit, minstens eenmaal daags na te poetsen, bij voorkeur ‘s avonds. Ook daarna is het belangrijk om het tandenpoetsen regelmatig te controleren en te begeleiden. Vraag uw tandarts/mondhygiënist om individueel poetsadvies.

Moeilijk bereikbare plaatsen
Het is belangrijk extra aandacht te besteden aan moeilijk bereikbare plaatsen:

      • De kiezen aan de wangzijde in de bovenkaak. Tip: de mond niet te ver open laten doen.
      • De kiezen aan de tongzijde in de onderkaak. Tip: de tandenborstel onder de tong plaatsen.
      • Doorbrekende kiezen. Tip: Kiezen in de onderkaak bereikt u via de wangzijde, kiezen in de bovenkaak via de tongzijde. Plaats de, bij voorkeur niet te grote, tandenborstel daarbij dwars op de kiezen.
      • De ondertanden aan de voorkant. Tip: onderlip laten ontspannen of iets naar beneden houden.

Gebruik fluoride bij melkgebit
Fluoride maakt tanden sterker en het helpt om gaatjes in tanden en kiezen te voorkomen. In de meeste tandpasta’s zit daarom fluoride. Tandenpoetsen wordt momenteel gezien als de beste manier om fluoride toe te passen. Vanaf het moment dat kinderen de eerste melktanden krijgen is het daarom belangrijk dat met fluoridetandpasta, afgestemd op de leeftijd van uw kind, wordt gepoetst.

Wat te doen als uw kind niet meewerkt?
Het komt voor dat peuters niet mee willen werken tijdens het poetsen. Ieder kind is anders dus het zoeken naar de juiste aanpak kan tijd kosten. Suggesties zijn bijvoorbeeld:

      • Maak het tandenpoetsen onderdeel van het dagelijkse verzorgingsritueel
      • Laat uw kind vanaf het doorkomen van het eerste tandje aan de tandenborstel wennen
      • Laat uw kind meekijken terwijl uzelf tandenpoetst
      • Laat uw kind voor de spiegel staan (of een handspiegel vasthouden) en meekijken als u zijn/haar tandjes poetst
      • Zorg dat uw kind besef heeft van begin en eind van het ritueel; bijvoorbeeld door een liedje te zingen
      • Kies een leuke tandenborstel voor uw kind en betrek uw kind bij deze (schijn)keuze

Een van de manieren om de ruimtes tussen uw tanden schoon te houden is met een tandenstoker.

Tanden stoken in 6 stappen

  1. Voordat u tandenstokers gaat gebruiken is het aan te raden deze eerst nat te maken. De tandenstoker wordt dan soepeler en breekt minder snel af.
  2. Houdt de tandenstoker tussen duim en wijsvinger dicht bij de punt vast. De andere vingers kunnen gebruikt worden om af te steunen of houvast te krijgen.
  3. Zet de basis van de tandenstoker tegen het tandvlees. In de onderkaak is de platte kant van de tandenstoker naar beneden gericht, in de bovenkaak naar boven.
  4. Breng de tandenstoker voorzichtig loodrecht tussen de tanden en duw zo ver mogelijk door.
  5. Trek de tandenstoker een klein stukje terug en duw de tandenstoker opnieuw stevig tussen de tanden.
  6. Herhaal deze horizontale beweging (van buiten naar binnen) een keer of vijf en ‘schuur’ op deze wijze de zijkanten van de tanden schoon.

Wanneer de tandenstoker achter in de mond wordt gebruikt, is het handig de mond iets te sluiten waardoor de spanning van de wangen vermindert en het gebied makkelijker te bereiken is.

Overleg gebruik tandenstokers met tandarts of mondhygiënist
Het is belangrijk individueel te bepalen wat de beste verzorging is voor uw mond. De middelen die gekozen worden om de mond schoon te houden, moeten afgestemd zijn op de situatie in de mond. Uw affiniteit met de gekozen middelen is belangrijk. Hoe groter uw affiniteit, des te groter de kans op succes. Overleg met de tandarts of mondhygiënist welk middel het meest geschikt is.

De tongschraper is een belangrijk instrument tegen slechte adem (halitose). Door de verschillende papillen (kleine bultjes) is de tong heel onregelmatig van structuur. Er blijven dus ook voedselresten en bacteriën achter op de tong. Deze kunnen slechte adem veroorzaken.

Reinigen van tong met een tongschraper
De tong kan met een tongschraper gereinigd worden. Door de tongschaper van het achterste gedeelte van de tong naar de tongpunt te bewegen, schraapt u de bacteriën als het ware weg. Na gebruik moet de tongschraper goed worden afgespoeld.